Local Trends 2026: samorządy szukają odpowiedzi na wyzwania demografii, mieszkalnictwa i nowoczesnych usług
RELACJA
1300 uczestników, ponad 200 prelegentów, osiem sal i 71 debat – szósta edycja Europejskiego Forum Samorządowego Local Trends w Poznaniu była przestrzenią rozmowy o konkretnych wyzwaniach, przed którymi stoją dziś samorządy. W centrum dyskusji znalazły się m.in. dostępność mieszkań, depopulacja, cyfryzacja usług publicznych, przyszłość transportu i bezpieczeństwo energetyczne. Tegoroczna odsłona wydarzenia przyniosła również nową formułę otwarcia: zamiast długich debat plenarnych – dynamiczne rozmowy z przedstawicielami administracji, biznesu i świata eksperckiego.
Więcej informacji: localtrends.pl
Europejskie Forum Samorządowe Local Trends, które odbyło się 1–2 października 2026 roku w Poznaniu, po raz kolejny zgromadziło przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, instytucji publicznych, biznesu oraz środowiska eksperckiego. Wspólnym mianownikiem spotkań było poszukiwanie rozwiązań, które pozwolą samorządom skutecznie odpowiadać na zmieniające się potrzeby mieszkańców i długofalowe wyzwania rozwojowe.
Nowa formuła otwarcia: więcej rozmowy, mniej przemówień
Przy szóstej edycji organizatorzy zdecydowali się zmienić formułę otwarcia forum. Tradycyjne, długie debaty plenarne zastąpiły dynamiczne rozmowy w formule jeden na jeden oraz jeden na dwóch – prowadzone przez redaktorów z zaproszonymi gośćmi specjalnymi.
W ramach Local Talks uczestnicy spotkali się m.in. z Miłoszem Motyką, ministrem energii, Jackiem Jaśkowiakiem, prezydentem Poznania, Sławomirem Ćwikiem, sekretarzem stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Dorotą Zawadzką-Stępniak, prezeską zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a także Grzegorzem Wroną, podsekretarzem stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych. Drugiego dnia gośćmi rozmów byli m.in. Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, oraz przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Technologii – Michał Jaros i Tomasz Lewandowski.
Nowa formuła pozwoliła postawić na bezpośredni dialog, aktualne tematy i zwięzłe wypowiedzi, które otwierały przestrzeń do dalszej dyskusji podczas kolejnych punktów programu.
Mieszkalnictwo jako odpowiedź na wyzwania demograficzne
Jednym z ważnych tematów tegorocznego forum była polityka mieszkaniowa samorządów. Debata „Czy Twój samorząd potrzebuje mieszkań? Nowoczesne mieszkalnictwo samorządowe” pokazała, że dostępność mieszkań to nie tylko kwestia infrastruktury i warunków życia, ale również jeden z elementów polityki demograficznej oraz konkurencyjności lokalnych rynków pracy.
Marcin Gołek, zastępca prezydenta Poznania, podkreślał znaczenie inwestycji mieszkaniowych jako jednego z narzędzi, którymi samorząd może wpływać na lokalny rynek.
– Chcemy szukać nowych pól inwestycyjnych i dalej w Poznaniu budować, bo to jest tak naprawdę dzisiaj nasze główne narzędzie, jeżeli w ogóle myślimy o narzędziach samorządu, wpływania na ceny mieszkań w takim mieście jak Poznań – mówił Marcin Gołek.
Wypowiedź ta dobrze oddaje jeden z kluczowych problemów, z którymi mierzą się dziś miasta i gminy: prowadzenie aktywnej polityki mieszkaniowej wymaga nie tylko odpowiednich nakładów, lecz także poszukiwania nowych terenów inwestycyjnych i skutecznego wykorzystywania dostępnych instrumentów finansowania.
Tomasz Lewandowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, wskazywał z kolei na potrzebę rozwijania oferty dla osób, które nie kwalifikują się do mieszkań komunalnych, ale jednocześnie nie stać ich na zakup nieruchomości na rynku. Ta grupa, określana jako znajdująca się w tzw. luce czynszowej, obejmuje w Polsce – według szacunków przywołanych podczas debaty – około 4 mln rodzin.
Dyskusja pokazała, że skuteczna polityka mieszkaniowa wymaga różnorodnych modeli finansowania, współpracy sektora publicznego z rynkiem oraz myślenia o mieszkalnictwie w szerszym kontekście rozwoju lokalnego.
Cyfryzacja, która zaczyna się od potrzeb mieszkańca
Nowoczesne technologie były kolejnym ważnym obszarem rozmów. W debacie „Nowoczesny samorząd bliżej mieszkańców” uczestnicy zwracali uwagę, że cyfryzacja nie powinna być celem samym w sobie. Jej wartość należy mierzyć przede wszystkim tym, czy ułatwia mieszkańcom załatwianie spraw i usprawnia pracę urzędów.
– Nowoczesny samorząd to taki samorząd, w którym mieszkaniec jak najmniej odczuwa złożoność organizacyjną urzędu, a usługę otrzymuje prosto, szybko i w dostępnej dla siebie formie – podkreślano podczas debaty.
Przykłady przedstawione w trakcie spotkania pokazały, że dobrze zaprojektowane rozwiązania mogą przynosić wymierne rezultaty. W pilotażu bezgotówkowych rozwiązań w wybranych wydziałach komunikacji czas obsługi mieszkańców skrócił się o 50 proc. Z kolei rozwijane w Warszawie rozwiązania płatnicze i samoobsługowe zwiększały udział transakcji realizowanych w sposób wygodny dla użytkowników.
Uczestnicy podkreślali również, że nowoczesne usługi publiczne powinny być dostępne nie tylko w największych miastach. Wyzwanie polega na takim projektowaniu i wdrażaniu technologii, by odpowiadały możliwościom oraz skali działania również mniejszych gmin i powiatów.
Transport publiczny w obliczu zmian demograficznych
Ważnym wątkiem programu była także przyszłość transportu publicznego w warunkach depopulacji i starzenia się społeczeństwa. Uczestnicy debaty „Nowe modele organizacji transportu publicznego przy zmieniającej się liczbie mieszkańców” zwracali uwagę, że planowanie komunikacji musi uwzględniać nie tylko liczbę pasażerów, lecz także ich potrzeby, rozmieszczenie mieszkańców i dostępność usług.
Hubert Igliński z Uniwersytetu WSB Merito w Poznaniu podkreślał:
– Jeśli myślimy o nowej sieci transportowej, to musimy ją projektować z myślą o nowej populacji, nie tylko mniejszej, ale i starszej.
Z kolei Tomasz Łubiński, wicestarosta poznański i zastępca przewodniczącego zarządu Związku Powiatowo-Gminnego „Wielkopolski Transport Regionalny”, zwrócił uwagę na zmianę oczekiwań mieszkańców:
– Jeszcze kilka lat temu mieszkańcy chcieli dobrych dróg, żeby mogli jeździć samochodem. To się zmieniło. Teraz priorytetem dla nich jest dobry transport publiczny.
Rozmowa pokazała, że odpowiedzią na wykluczenie komunikacyjne mogą być m.in. nowe modele organizacji przewozów, w tym transport na żądanie, a także lepsze powiązanie planowania przestrzennego z rozwojem infrastruktury transportowej. W dłuższej perspektywie znaczenie ma również wykorzystanie infrastruktury transportowej do produkcji energii oraz budowanie odporności lokalnych systemów na sytuacje kryzysowe.
Wspólne wyzwania, konkretne rozwiązania
Tegoroczne Local Trends pokazało, jak silnie łączą się ze sobą zagadnienia, które często rozpatrywane są oddzielnie. Polityka mieszkaniowa wpływa na decyzje demograficzne, transport determinuje dostępność miejsc pracy i usług, a cyfryzacja może zwiększać efektywność działania administracji i poprawiać jakość kontaktu z mieszkańcami.
Właśnie na tej współzależności opiera się znaczenie dialogu pomiędzy samorządami, administracją rządową, instytucjami publicznymi i biznesem. Wymiana doświadczeń pozwala nie tylko lepiej diagnozować problemy, ale także szukać rozwiązań, które można dostosowywać do lokalnych warunków i wdrażać w praktyce.
Szósta edycja Europejskiego Forum Samorządowego Local Trends zgromadziła przez dwa dni 1300 uczestników i prawie 200 prelegentów. W ośmiu salach odbyło się 71 debat i spotkań poświęconych najważniejszym wyzwaniom stojącym przed polskimi samorządami.
Organizatorami wydarzenia jest Grupa MTP. Gospodarzami forum są Samorząd Województwa Wielkopolskiego, Samorząd Województwa Pomorskiego, Miasto Poznań oraz Miasto Sopot. Forum realizowane jest we współpracy z najważniejszymi organizacjami samorządowymi w Polsce, w tym Unią Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Związkiem Gmin Wiejskich RP, Związkiem Miast Polskich, Związkiem Powiatów Polskich oraz Związkiem Województw Rzeczypospolitej Polskiej.
Kolejne spotkanie w ramach Local Trends odbędzie się 12–13 kwietnia 2027 roku w Sopocie, podczas siódmej edycji Samorządowego Kongresu Finansowego Local Trends.
Linki:
