RADA MINISTRÓW, SEJM, SENAT, KOMISJA WSPÓLNA RZĄDU I SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

13 października 2026 r. zakończyło się 66. posiedzenie Senatu. Senatorowie rozpatrzyli 14 ustaw, 8 przyjęli z poprawkami.

RADA MINISTRÓW

13 października 2026 r. Rada Ministrów przyjęła m.in.:

• Projekt ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu, przedłożony przez Ministra Cyfryzacji. Projekt ma na celu zapewnienie skutecznego stosowania w Polsce przepisów unijnego aktu w sprawie danych (Data Act), który reguluje zasady dostępu do danych oraz ich wykorzystywania przez przedsiębiorców, konsumentów i podmioty publiczne. W związku z koniecznością uzupełnienia regulacji europejskich o rozwiązania krajowe określono kompetencje organów odpowiedzialnych za nadzór nad przestrzeganiem nowych przepisów oraz procedury dochodzenia praw przez użytkowników danych. Projekt zakłada, że organem właściwym do nadzorowania stosowania nowych regulacji będzie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Do jego zadań należeć będzie rozpatrywanie skarg dotyczących dostępu do danych, prowadzenie postępowań wyjaśniających, nakładanie kar pieniężnych w przewidzianych przypadkach, a także współpraca z instytucjami krajowymi i unijnymi. Organ ten będzie również pełnił funkcję koordynatora danych oraz krajowego punktu kontaktowego. Projekt przewiduje możliwość składania skarg przez użytkowników w przypadku ograniczania dostępu do danych, odmowy ich udostępnienia lub sporów związanych z ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa. Wprowadza także system certyfikacji podmiotów zajmujących się pozasądowym rozstrzyganiem sporów dotyczących danych. Certyfikaty będą przyznawane na okres pięciu lat z możliwością przedłużenia. Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.
• Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przedłożone przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Projekt przewiduje rozszerzenie instrumentów wsparcia kierowanych do producentów rolnych dotkniętych skutkami niekorzystnych zjawisk atmosferycznych oraz wprowadzenie ułatwień w finansowaniu działalności rolniczej. Pomoc będzie mogła zostać przyznana gospodarstwom, w których szkody w uprawach spowodowane przez wiosenne przymrozki, grad, ulewne deszcze lub huragany w 2026 r. przekroczyły 30% średniej rocznej produkcji roślinnej i zostały oszacowane przez właściwą komisję. Wsparciem zostaną objęci także producenci wybranych owoców i warzyw, których uprawy ucierpiały wskutek ekstremalnie wysokich temperatur występujących pod koniec czerwca 2026 r., pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów oraz potwierdzenia szkód przez wojewodę. Rozporządzenie zwiększa ponadto wysokość pomocy na zakup buhaja czystorasowego z 5 tys. zł do 7 tys. zł. Wprowadzone zostaną również nowe instrumenty wsparcia dla hodowców trzody chlewnej, obejmujące m.in. zakup loszek hodowlanych o potwierdzonym pochodzeniu oraz prowadzenie identyfikacji loch zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach. Zmianie ulegną zasady weryfikacji obowiązku ubezpieczenia upraw, poprzez uwzględnianie poziomu ubezpieczenia osiągniętego w roku wystąpienia szkody. Doprecyzowane zostaną także zasady udzielania pożyczek i kredytów na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych związanych z działalnością rolniczą. Dodatkowo prowadzenie aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą” przejmie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Rozwiązania mają wejść w życie zasadniczo z dniem ogłoszenia.

22 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła m.in.:

• Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, przedłożony przez Ministra Finansów i Gospodarki, który przewiduje zmianę zasad opodatkowania wybranych napojów bezalkoholowych poprzez objęcie ich podstawową stawką VAT. Projekt zakłada likwidację preferencyjnego opodatkowania napojów stanowiących bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz napojów zawierających kofeinę lub taurynę. W rezultacie stawka VAT dla wskazanych produktów wzrośnie z 5% do 23% w obrocie handlowym oraz z 8% do 23% w gastronomii. Zmiana obejmie napoje bezalkoholowe zawierające co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego, które jednocześnie należą do określonych kategorii produktów. Nową stawką zostaną objęte napoje o zawartości alkoholu przekraczającej 0,0%, lecz nie większej niż 0,5%, piwo bezalkoholowe o zawartości alkoholu 0,0%, a także inne napoje bezalkoholowe uzyskane w procesie dealkoholizacji lub zatrzymania fermentacji alkoholowej, w tym m.in. bezalkoholowe odpowiedniki wina czy cydru. Podwyższona stawka VAT będzie miała również zastosowanie do napojów zawierających dodatek kofeiny lub tauryny. Projektodawca wskazuje, że celem zmian jest zrównanie zasad opodatkowania wskazanych kategorii produktów z innymi napojami objętymi podstawową stawką podatku od towarów i usług. W praktyce proponowane rozwiązania oznaczają wzrost obciążeń podatkowych dla producentów, dystrybutorów i sprzedawców wymienionych napojów, co może przełożyć się również na ceny oferowane konsumentom. Projekt przewiduje wejście w życie nowych regulacji z dniem 1 stycznia 2027 r.
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Ministra Zdrowia, który zmierza do uporządkowania zasad zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego realizującego świadczenia finansowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Projekt zakłada wprowadzenie maksymalnych limitów wynagrodzeń oraz czasu pracy personelu medycznego. Maksymalna stawka godzinowa miałaby wynosić 1/20 minimalnego wynagrodzenia za pracę (obecnie 240 zł), natomiast miesięczne wynagrodzenie nie mogłoby przekraczać ośmiokrotności minimalnego wynagrodzenia przy jednym etacie i szesnastokrotności przy dwóch etatach. Jednocześnie łączny wymiar pracy u wszystkich świadczeniodawców zostałby ograniczony do dwóch pełnych etatów. Projekt przewiduje również obowiązek uzyskania zgody dotychczasowych pracodawców na podjęcie pracy u kolejnego świadczeniodawcy. Lekarze, pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni i fizjoterapeuci wykonujący świadczenia w szpitalach oraz przyszpitalnej ambulatoryjnej opiece specjalistycznej mieliby być zatrudniani co najmniej na pół etatu. Ograniczona zostałaby możliwość świadczenia usług za pośrednictwem spółek i spółdzielni lekarskich, a także wprowadzony zakaz uzależniania wynagrodzeń od wysokości kontraktu z NFZ. Projekt wzmacnia uprawnienia kontrolne NFZ, przewidując m.in. poszerzenie zakresu pozyskiwanych danych, możliwość inicjowania kontroli w przypadku podejrzenia nierównego traktowania pacjentów oraz zwiększenie zatrudnienia w Funduszu. Rozszerzone zostały także kompetencje AOTMiT w zakresie wyceny świadczeń i monitorowania kosztów osobowych. Za naruszenie nowych obowiązków kierownikowi podmiotu leczniczego groziłaby grzywna do 30 tys. zł. Wejście w życie przepisów planowane jest po miesiącu od ogłoszenia ustawy, z maksymalnie sześciomiesięcznym okresem dostosowawczym dla obowiązujących umów.
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia, przedłożony przez Ministra Zdrowia, który ma na celu zwiększenie przejrzystości postępowań dotyczących udzielania świadczeń zdrowotnych oraz jawności wydatkowania środków publicznych przez podmioty lecznicze. Projekt wprowadza obowiązek publikowania przez wszystkie podmioty lecznicze, niezależnie od formy organizacyjno-prawnej, ogłoszeń o konkursach na udzielanie świadczeń zdrowotnych oraz informacji o ich wynikach. Upubliczniane mają być dane podmiotów i osób, których oferty zostały otwarte, w tym imiona i nazwiska lub nazwy oferentów. Obowiązkowej publikacji podlegać będą także informacje dotyczące warunków finansowych ofert, obejmujące wysokość należności albo sposób jej kalkulacji, a w przypadku rozliczeń ryczałtowych również wysokość stawki. Dane mają być udostępniane zarówno na stronach internetowych podmiotów leczniczych, jak i za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizy i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych. Projekt przewiduje również obowiązek publikowania informacji o przypadkach, w których w konkursie wyłoniono wykonawcę, jednak ostatecznie nie doszło do zawarcia umowy. Proponowane rozwiązania mają zwiększyć transparentność postępowań konkursowych, poprawić dostęp do informacji o sposobie wydatkowania środków publicznych oraz wzmocnić konkurencyjność rynku świadczeń zdrowotnych. Zasadniczo nowe przepisy miałyby wejść w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
• Projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przedłożony przez Ministra Zdrowia, który przewiduje wydłużenie funkcjonowania systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej (PSZ), tzw. sieci szpitali, do 30 czerwca 2029 r. Zgodnie z projektem obecnie obowiązujący wykaz szpitali zakwalifikowanych do PSZ miałby obowiązywać o dwa lata dłużej niż obecnie przewidziano, tj. do 30 czerwca 2029 r. zamiast do 30 czerwca 2027 r. Rozwiązanie ma zapewnić szpitalom większą stabilność organizacyjną i finansową, szczególnie w okresie prowadzonych procesów restrukturyzacyjnych i konsolidacyjnych. Wydłużenie obowiązywania obecnego wykazu pozwoli podmiotom leczniczym zachować przewidywalność finansowania w ramach PSZ, a także w pełni korzystać z dostępnych mechanizmów wsparcia przewidzianych na lata 2026-2029. Dotyczy to m.in. możliwości zachowania części finansowania również w sytuacji zmian zakresu udzielanych świadczeń w toku restrukturyzacji. Projektowane przepisy mają ponadto wspierać proces konsolidacji sektora szpitalnego oraz wdrażanie rozwiązań zwiększających elastyczność funkcjonowania systemu PSZ. Proponowane zmiany są powiązane z planowanymi reformami systemu ochrony zdrowia i działaniami modernizacyjnymi przewidzianymi w ramach Krajowego Planu Odbudowy. W ocenie projektodawcy wydłużenie okresu obowiązywania obecnego wykazu szpitali pozwoli na sprawniejsze przeprowadzenie zaplanowanych zmian organizacyjnych przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych. Projekt zakłada wejście w życie nowych przepisów po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przedłożony przez Ministra Zdrowia, który ma na celu doprecyzowanie zasad finansowania wybranych świadczeń zdrowotnych realizowanych w ramach programów polityki zdrowotnej. Projekt reguluje sposób finansowania świadczeń związanych z leczeniem wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV) u osób osadzonych w zakładach penitencjarnych oraz świadczeń związanych z leczeniem zakażenia HIV u osób nieposiadających uprawnień wynikających z ubezpieczenia zdrowotnego. Zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami świadczenia udzielane osobom osadzonym w ramach programu leczenia HCV będą mogły być finansowane ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Zmiana ma dostosować źródło finansowania do obecnego sposobu organizacji i realizacji programu terapeutycznego. Projekt doprecyzowuje również zasady finansowania leczenia antyretrowirusowego osób zakażonych HIV, które nie są objęte ubezpieczeniem zdrowotnym. Przewidziano, że świadczenia niezbędne do realizacji programu leczenia antyretrowirusowego tej grupy pacjentów będą finansowane w całości z budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw zdrowia. Proponowane rozwiązania mają zapewnić ciągłość realizacji programów zdrowotnych oraz jednoznacznie określić źródła ich finansowania niezależnie od statusu ubezpieczeniowego beneficjentów. W rezultacie możliwe będzie utrzymanie dostępu do leczenia osób szczególnie narażonych na skutki chorób zakaźnych, przy jednoczesnym uporządkowaniu obowiązujących regulacji finansowych. Projekt zakłada wejście w życie nowych przepisów po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Ministra Finansów i Gospodarki, który ma na celu zmianę zasad poboru tzw. opłaty cukrowej oraz usunięcie wątpliwości interpretacyjnych związanych z jej stosowaniem. Projekt przewiduje przeniesienie obowiązku uiszczania opłaty na początek łańcucha dostaw, tj. na producentów napojów, importerów, podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz podmioty zlecające produkcję napojów według określonej receptury. Rozwiązanie ma uprościć system i wyeliminować konieczność analizowania całego łańcucha dostaw w celu ustalenia podmiotu zobowiązanego do zapłaty opłaty. Projekt wprowadza również pojęcie „pierwszej sprzedaży”, które zastąpi dotychczasowe kategorie „wprowadzenia na rynek” i „sprzedaży detalicznej”. Definicja ta obejmie nie tylko sprzedaż, lecz także przekazanie, wydanie, darowiznę oraz wykorzystanie napojów na potrzeby działalności gospodarczej, reklamy lub reprezentacji, z wyjątkiem darowizn na cele charytatywne przekazywanych organizacjom pożytku publicznego. Doprecyzowane zostaną także zasady obliczania opłaty od zawartości cukrów w napojach, przy czym podstawą będzie całkowita ilość cukrów wykazana w informacji o wartości odżywczej na opakowaniu. Projekt przewiduje ponadto zwolnienie z opłaty określonych kategorii napojów, m.in. mieszanin wody i soków bez dodatku cukrów, substancji słodzących, kofeiny lub tauryny, a także wybranych nektarów owocowych spełniających wskazane kryteria składu. Wprowadzona zostanie również możliwość zwrotu opłaty od napojów wywożonych z Polski. Nowe przepisy mają wejść w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o portach i przystaniach morskich, przedłożony przez Ministra Infrastruktury, który ma na celu dostosowanie zasad korzystania ze zwolnienia podatkowego przez podmioty zarządzające portami morskimi do wymogów prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy publicznej. Projekt zakłada utrzymanie korzyści podatkowych na poziomie zbliżonym do obecnie obowiązującego, przy jednoczesnym powiązaniu zwolnienia z realizacją określonych inwestycji i zadań oraz wprowadzeniu mechanizmów kontroli prawidłowości jego stosowania. Zwolnieniem będą mogły zostać objęte wydatki związane m.in. z budową, modernizacją i wymianą infrastruktury portowej, rozwojem infrastruktury zapewniającej dostęp do portów od strony morza i lądu, pracami pogłębiarskimi oraz planowaniem inwestycji. Preferencje podatkowe obejmą również wybrane zadania o charakterze niegospodarczym, w szczególności związane z bezpieczeństwem ruchu morskiego, ochroną przeciwpożarową oraz ochroną portów. Projekt przewiduje obowiązek prowadzenia odrębnej ewidencji kosztów i przychodów związanych z działalnością objętą zwolnieniem. Podmioty korzystające z preferencji będą zobowiązane do składania do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosków wraz z dokumentacją potwierdzającą poniesione wydatki i spełnienie warunków uzyskania pomocy, w tym dokumentami podlegającymi weryfikacji przez biegłego rewidenta. Dyrektor urzędu morskiego będzie wydawał decyzję potwierdzającą spełnienie warunków zwolnienia oraz określającą wysokość uzyskanej pomocy publicznej. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości możliwe będzie nakazanie zwrotu nienależnie uzyskanej pomocy wraz z odsetkami. Projektowane przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.

SEJM

9 października 2026 r. zakończyło się 66., czterodniowe posiedzenie Sejmu. W jego trakcie uchwalono m.in.:

• Ustawę o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja wprowadza nowe zasady prowadzenia działalności polegającej na świadczeniu usług hotelarskich w mieszkaniach, domach i innych obiektach noclegowych. Przewidziano obowiązek wpisu do właściwej ewidencji oraz nadawanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który będzie musiał być umieszczany w ofertach publikowanych także za pośrednictwem platform internetowych. Utworzony zostanie Centralny Wykaz Turystycznych Obiektów Noclegowych, obejmujący dane o obiektach świadczących usługi noclegowe. Wprowadzono nowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego oraz obowiązek posiadania regulaminów porządkowych określających m.in. zasady korzystania z obiektu, ciszę nocną i dane osoby odpowiedzialnej za kontakt w sytuacjach zagrożenia. Gminy uzyskają możliwość wyznaczania stref, w których świadczenie usług krótkoterminowego najmu będzie ograniczone lub wyłączone, a wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe będą mogły podejmować uchwały zakazujące prowadzenia takiej działalności na zarządzanych nieruchomościach. Ustawa przewiduje także rozszerzone uprawnienia kontrolne oraz administracyjne kary pieniężne sięgające 50 tys. zł za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu, nieprawidłowe oznaczanie obiektów lub naruszanie obowiązków informacyjnych przez platformy internetowe. Nowe regulacje mają zwiększyć przejrzystość rynku usług noclegowych oraz ułatwić egzekwowanie opłaty miejscowej i przepisów porządkowych.
• Ustawę o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja rozszerza system odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzane przez wybrane gatunki zwierząt objętych ochroną. Przewiduje objęcie odszkodowaniami szkód powodowanych nie tylko przez dotychczas wskazane gatunki, lecz także przez liczne gatunki ptaków, w tym kormorany, żurawie, różne gatunki gęsi, łabędzie oraz ptaki krukowate, a także czaple. Odszkodowania będą przysługiwały za szkody wyrządzone w uprawach rolnych, płodach rolnych, stawach hodowlanych oraz obwodach rybackich. Jednocześnie wprowadzono podział kompetencji pomiędzy organy odpowiedzialne za szacowanie szkód i wypłatę odszkodowań. W przypadku nowo objętych gatunków zadania te realizować będą dyrektorzy oddziałów terenowych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa ze środków pozostających w dyspozycji tej instytucji. Ustawa przewiduje również udział izb rolniczych oraz jednostek doradztwa rolniczego w oględzinach i potwierdzaniu szkód występujących w uprawach lub stawach rybnych. Doprecyzowano ponadto zasady odpowiedzialności za szkody wyrządzane przez zwierzęta łowne na obszarach parków narodowych, rezerwatów przyrody i stref ochronnych. Wprowadzono także upoważnienia dla ministrów właściwych do określenia szczegółowych procedur szacowania szkód, ustalania wysokości odszkodowań oraz ich wypłaty. Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
• Ustawę o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nowelizacja wprowadza możliwość sprzedaży alkoholu na odległość pod warunkiem spełnienia szczegółowych wymogów dotyczących weryfikacji wieku nabywcy, oznaczenia przesyłki oraz zasad jej doręczenia. Jednocześnie ustanowiono ogólnokrajowy zakaz sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w godzinach od 22.00 do 6.00. Zwiększono również wysokość opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu, a część wpływów przeznaczono na finansowanie zajęć sportowych dla uczniów. Ustawa zaostrza zasady dotyczące opakowań napojów alkoholowych, wprowadzając obowiązek stosowania określonych oznaczeń ostrzegawczych oraz zakaz wykorzystywania rozwiązań mogących zachęcać do spożywania alkoholu, zwłaszcza przez osoby małoletnie. Wprowadzono również zasadę całkowitego zakazu reklamy i promocji napojów alkoholowych, przewidując jedynie ograniczone wyjątki dotyczące działalności informacyjno-kulturalnej związanej z wyrobami winiarskimi. Zakazano ponadto sprzedaży alkoholu na terenie podmiotów leczniczych oraz detalicznej sprzedaży alkoholu etylowego w postaci innej niż płyn. Nowe przepisy przewidują także surowsze sankcje za naruszenie regulacji dotyczących reklamy, promocji i oznakowania napojów alkoholowych.
• Ustawę o zabezpieczeniu społecznym osób wykonujących zawód artystyczny. Ustawa wprowadza instytucję statusu artysty, który będzie przyznawany na wniosek osobom posiadającym udokumentowany dorobek artystyczny i uzyskującym przychody z działalności twórczej lub artystycznej. Status będzie nadawany na czas określony przez wyspecjalizowaną jednostkę podległą ministrowi właściwemu do spraw kultury, po uzyskaniu opinii specjalnej komisji. Nowe przepisy przewidują możliwość uzyskania dopłat do składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Emerytur Pomostowych dla osób osiągających relatywnie niskie dochody. Wysokość uprawnienia będzie uzależniona od średniego dochodu osiąganego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku, a postępowanie w sprawie dopłat prowadzić będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ustawa reguluje również zasady zawieszania i wygaszania statusu artysty oraz tworzy mechanizmy wspierające podnoszenie i zmianę kwalifikacji zawodowych. Przewidziano także powołanie organów opiniodawczych i programowych zajmujących się monitorowaniem sytuacji środowisk twórczych. Jednocześnie nowelizacja dostosowuje przepisy podatkowe, emerytalne, zdrowotne, oświatowe i dotyczące rynku pracy do nowego modelu zabezpieczenia społecznego osób wykonujących zawody artystyczne. Ustawa wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie dziewięciu miesięcy od dnia ogłoszenia.
• Ustawę o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja wprowadza procedurę wydawania nakazów usunięcia lub zablokowania dostępu do nielegalnych treści, a także nakazów przywrócenia treści lub kont usuniętych przez dostawców usług hostingu w sytuacjach, gdy ograniczenie dostępu nastąpiło bezzasadnie. Uprawnienie do składania wniosków przyznano m.in. organom ścigania, organom skarbowym, podmiotom uprawnionym z tytułu praw autorskich oraz użytkownikom usług cyfrowych. Właściwymi organami do rozpatrywania takich spraw będą Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, zależnie od rodzaju usługi lub treści. Ustawa określa szczegółowe terminy i tryb postępowania, zasady gromadzenia dowodów oraz środki zaskarżenia wydawanych rozstrzygnięć. Przewidziano również możliwość wpisywania do specjalnego rejestru domen internetowych wykorzystywanych do rozpowszechniania nielegalnych treści, co będzie skutkowało obowiązkiem blokowania dostępu do takich stron przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych. W przypadku treści związanych z najpoważniejszymi przestępstwami przewidziano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji. Ustawa nowelizuje także przepisy dotyczące radiofonii i telewizji oraz prawa komunikacji elektronicznej i wejdzie w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.
• Ustawę o zmianie ustawy o ewidencji ludności. Nowelizacja przewiduje możliwość odpłatnego udostępniania wybranym instytucjom danych dotyczących serii, numerów i terminów ważności aktualnych dowodów osobistych wydanych po wymianie dokumentu. Uprawnienie to przyznano m.in. bankom, spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym, firmom inwestycyjnym, towarzystwom funduszy inwestycyjnych oraz krajowym i zagranicznym zakładom ubezpieczeń prowadzącym działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Celem nowych regulacji jest umożliwienie tym podmiotom bieżącej weryfikacji aktualności danych identyfikacyjnych swoich klientów oraz ich aktualizacji w prowadzonych systemach informatycznych. Rozwiązanie ma zwiększyć bezpieczeństwo obrotu gospodarczego, ograniczyć ryzyko wykorzystania nieaktualnych danych oraz usprawnić realizację obowiązków związanych z przeciwdziałaniem nadużyciom finansowym i weryfikacją tożsamości. Ustawa przewiduje również możliwość udostępniania danych bankom za pośrednictwem instytucji utworzonej na podstawie przepisów prawa bankowego, co ma ułatwić wymianę informacji pomiędzy uczestnikami rynku finansowego. Jednocześnie zachowano w mocy dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o ewidencji ludności. Nowe regulacje wejdą w życie 12 stycznia 2027 r.
• Ustawę o pomocy beneficjentom – osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego „Czyste Powietrze”. Regulacje obejmują przede wszystkim sytuacje, w których szkoda powstała wskutek działań lub zaniechań wykonawców realizujących inwestycje albo osób działających w ich imieniu. Ustawa ma zastosowanie do określonych umów zawartych w ramach programu „Czyste Powietrze”, w tym również części umów zawartych przed 15 lipca 2022 r. Przewidziano cztery podstawowe formy pomocy: zawieszenie spłaty należności, tymczasowe wstrzymanie ich dochodzenia, wyłączenie odpowiedzialności za spłatę oraz możliwość umorzenia należności, rozłożenia jej na raty albo odroczenia terminu płatności. W przypadku wszczęcia postępowania karnego przeciwko wykonawcy beneficjent może ubiegać się o zawieszenie spłaty zobowiązań. Jeżeli prawomocnie potwierdzone zostanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie inwestycji nastąpiło wskutek przestępstwa popełnionego przez wykonawcę lub osobę trzecią, odpowiedzialność beneficjenta za zwrot środków wygasa z mocy prawa. Jednocześnie wojewódzkie fundusze ochrony środowiska zachowują prawo dochodzenia należności od nierzetelnych wykonawców. Ustawa przewiduje także zwolnienie z podatku dochodowego należności umorzonych na jej podstawie oraz określa zasady przetwarzania danych i finansowania nowych rozwiązań.
• Ustawę o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja rozszerza katalog przypadków skutkujących zatrzymaniem prawa jazdy oraz cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. Nowe regulacje obejmują sytuacje polegające na objeżdżaniu opuszczonych zapór lub półzapór, wjeżdżaniu na przejazd kolejowy w trakcie opuszczania lub przed całkowitym podniesieniem zapór, przejeżdżaniu przy czerwonym sygnale świetlnym oraz wjeżdżaniu na przejazd w sytuacji braku możliwości opuszczenia go z uwagi na brak miejsca po drugiej stronie torowiska. W takich przypadkach właściwe organy będą mogły zatrzymać dokument prawa jazdy, a starosta będzie zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Ustawa przewiduje również zmiany w Kodeksie karnym polegające na wprowadzeniu obowiązkowego zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku skazania za przestępstwa związane ze sprowadzeniem katastrofy w ruchu lądowym lub bezpośrednim niebezpieczeństwem jej wystąpienia. Jednocześnie ograniczono możliwość skrócenia okresu obowiązywania tego środka karnego w określonych przypadkach, zwłaszcza gdy sprawca oddalił się z miejsca zdarzenia lub spożywał alkohol bądź środki odurzające po jego zaistnieniu. Ustawa ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ograniczenie liczby tragicznych zdarzeń na przejazdach kolejowych.

18 września 2026 r. zakończyło się 65. posiedzenie Sejmu. W jego trakcie uchwalono m.in.:

• Ustawę o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Jej celem jest stworzenie powszechnego, finansowanego z budżetu państwa systemu wsparcia umożliwiającego osobom z niepełnosprawnościami prowadzenie niezależnego życia. Prawo do asystencji będą mogły uzyskać osoby od 18. do 65. roku życia z poziomem potrzeby wsparcia co najmniej 80 punktów, a także osoby w wieku od 13 do 18 lat spełniające określone kryteria orzecznicze. Usługa będzie przyznawana decyzją administracyjną na okres od roku do pięciu lat w wymiarze od 20 do 240 godzin miesięcznie. Za organizację i realizację asystencji odpowiadać będą powiaty, które będą mogły wykonywać to zadanie samodzielnie lub za pośrednictwem gmin i wyłonionych realizatorów. Ustawa określa kwalifikacje asystentów, zasady ich wynagradzania, szkolenia, nadzór oraz system teleinformatyczny obsługujący cały proces. Wdrożenie uprawnień będzie następować etapowo w latach 2028-2030, a pełne finansowanie zapewni budżet państwa.
• Ustawę o wychowaniu patriotycznym. Ustawa wprowadza zmiany w prawie oświatowym, Karcie Nauczyciela, ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz ustawie o finansowaniu zadań oświatowych. Zakłada wzmocnienie wychowania patriotycznego, obywatelskiego i obronnego w szkołach, rozszerzenie katalogu zadań oświaty o działania związane z bezpieczeństwem, sytuacjami kryzysowymi, dziedzictwem narodowym oraz promocją nauk ścisłych i zawodów inżynierskich. W szkołach ponadpodstawowych mają powstać kluby inżynierskie, a wszystkie szkoły będą zobowiązane do organizowania wycieczek do miejsc pamięci, jednostek wojskowych lub przedsiębiorstw. Ustawa przewiduje także uruchomienie Programu Kościuszkowskiego wspierającego przedsięwzięcia kulturalne i edukacyjne związane z polskim dziedzictwem historycznym. Jednostki samorządu terytorialnego otrzymają dotacje celowe na finansowanie obowiązkowych wycieczek edukacyjnych. Większość przepisów ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
• Ustawę o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nowelizacja wprowadza kompleksową reformę opłaty miejscowej i uzdrowiskowej, uzależniając ich pobór od świadczenia usług zakwaterowania. Rady gmin zachowają możliwość ustanawiania tych opłat, przy czym ich maksymalna wysokość wyniesie 5,00 zł lub 5,50 zł za noc w przypadku opłaty miejscowej oraz 6,86 zł za noc w przypadku opłaty uzdrowiskowej. Pobór opłat będzie realizowany przez podmioty świadczące usługi zakwaterowania, które staną się płatnikami zobowiązanymi do prowadzenia rejestrów, składania miesięcznych informacji do organów podatkowych i odprowadzania należności. Ustawa przewiduje katalog zwolnień obejmujący m.in. osoby z niepełnosprawnościami, ich opiekunów, dzieci i młodzież szkolną w zorganizowanych grupach oraz osoby korzystające z zakwaterowania przez ponad 29 kolejnych nocy. Jednocześnie gminy uzyskają możliwość różnicowania stawek i wprowadzania dodatkowych zwolnień. Zmiany obejmują także podwyższenie z 1000 zł do 3000 zł limitu zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych dla określonych czynności oraz doprecyzowanie przepisów dotyczących przychodów płatników z tytułu terminowego poboru podatków i opłat. Większość przepisów wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r.
• Ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją XXVI Światowego Jamboree Skautowego w Rzeczypospolitej Polskiej w 2027 r. Regulacja wprowadza nadzwyczajne rozwiązania mające zapewnić sprawną organizację wydarzenia odbywającego się od 14 lipca do 16 sierpnia 2027 r. Przewidziano m.in. przygotowanie planów zabezpieczenia medycznego i epidemiologicznego, zwiększenie gotowości podmiotów leczniczych, wzmocnienie obsady centrów powiadamiania ratunkowego oraz szczególne zasady monitorowania zagrożeń epidemiologicznych. Ustawa upraszcza procedury związane z budową tymczasowej infrastruktury, określa wymagania dla pól namiotowych i nakłada obowiązki dotyczące ochrony środowiska, bezpieczeństwa pożarowego oraz jakości wody przeznaczonej do spożycia. Wprowadza również szczególne zasady weryfikacji wolontariuszy mających kontakt z małoletnimi uczestnikami. Dla uczestników wydarzenia przewidziano zwolnienie z opłat konsularnych za wydanie wiz, a na terenach tymczasowych pól namiotowych czasowo uchylono ograniczenia handlu w niedziele. Ustawa reguluje także zasady rekompensaty za ponadnormatywną służbę żołnierzy i funkcjonariuszy zaangażowanych w zabezpieczenie wydarzenia.
• Ustawę o zmianie ustawy o działaniach antyterrorystycznych. Nowelizacja wprowadza do systemu prawnego instytucję „wydarzenia specjalnego”, czyli wydarzenia o charakterze państwowym lub międzynarodowym organizowanego lub współorganizowanego przez najważniejsze organy państwa, w przypadku wystąpienia zagrożeń terrorystycznych lub dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przyznawanie takiego statusu będzie następowało w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych po zasięgnięciu opinii właściwych służb. Projekt określa zasady przygotowywania planów zabezpieczenia wydarzeń specjalnych, w tym podział zadań między służby, procedury ewakuacyjne i organizację zabezpieczenia medycznego. Rozszerza również uprawnienia Policji w zakresie przetwarzania danych uczestników i podmiotów zaangażowanych w organizację wydarzeń oraz umożliwia ich weryfikację pod kątem zagrożeń dla bezpieczeństwa i terroryzmu we współpracy z ABW. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
• Ustawę o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne. Nowelizacja doprecyzowuje definicję reklamy aptek i punktów aptecznych, dopuszczając prowadzenie działań informacyjnych przy jednoczesnym określeniu katalogu zakazanych praktyk. Zabronione będzie m.in. oferowanie korzyści za zakupy lub korzystanie z usług apteki, reklama porównawcza, kierowanie przekazów do osób poniżej 18. roku życia, wykorzystywanie wizerunku osób publicznych oraz osób posiadających lub sugerujących posiadanie wykształcenia medycznego lub farmaceutycznego. Zakaz obejmie także wykorzystanie cyfrowo wygenerowanych wizerunków i głosów. Wojewódzcy inspektorzy farmaceutyczni uzyskają możliwość nakazywania zaprzestania niedozwolonej reklamy, publikacji decyzji lub sprostowania. Jednocześnie podwyższono sankcje za naruszenie przepisów, przewidując kary pieniężne do 1 mln zł. Ustawa zakłada również umorzenie niezakończonych postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych regulacji i wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
• Ustawę o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Wprowadza ona nowe obowiązki związane z cyfryzacją i bezpieczeństwem funkcjonowania rynku energii, w tym zasady przekazywania danych technicznych, grafikowych i danych czasu rzeczywistego dotyczących źródeł wytwórczych oraz magazynów energii. Przewidziano procedury działania na wypadek niedostępności centralnego systemu informacji rynku energii, obowiązek opracowania planów ciągłości działania oraz możliwość prowadzenia rozliczeń na podstawie danych zastępczych. Ustawa rozszerza kompetencje operatorów systemów elektroenergetycznych, umożliwiając im czasowe ograniczanie pracy instalacji lub magazynów energii w przypadku rażącego naruszania obowiązków dotyczących przekazywania danych. Wprowadza również nowe sankcje finansowe za niewykonywanie tych obowiązków, doprecyzowuje zasady instalacji liczników zdalnego odczytu oraz zmienia przepisy dotyczące funkcjonowania Centralnego Systemu Informacji Rynku Energii. Część regulacji ma wejść w życie stopniowo w latach 2026-2027.

SENAT

13 października 2026 r. zakończyło się 66. posiedzenie Senatu. Senatorowie rozpatrzyli 14 ustaw, 8 przyjęli z poprawkami.

Ustawy przyjęte przez Senat z poprawkami:

• Ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) usprawnia zasady rozliczania VAT przy sprzedaży on-line towarów i usług w innych państwach Unii Europejskiej. Zmiany mają ułatwić przedsiębiorcom korzystanie z unijnego systemu OSS, ograniczyć obowiązki związane z rejestracją VAT w różnych krajach UE oraz doprecyzować przepisy dotyczące sprzedaży wysyłkowej.
• Ustawa o zmianie ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (projekt rządowy) wydłuża z 4 do 8 lat okres obowiązywania szczególnych zasad dotyczących gospodarowania nieruchomościami i planowania przestrzennego na terenach ważnych dla inwestycji Port Polska.
• Ustawa o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) wdraża Digital Services Act mający skuteczniej usuwać nielegalne treści z internetu, takie jak oszustwa, pornografia dziecięca, mowa nienawiści, namawianie do samobójstwa, naruszenie praw autorskich, przy jednoczesnej ochronie wolności słowa oraz prawa do odwołania od decyzji platform.
• Ustawa o wychowaniu patriotycznym (projekt poselski) ustanawia Komisję Edukacji Narodowej jako organ ekspercki, stabilizujący polski system edukacji; wprowadza nowe formy edukacji obywatelskiej oraz uwspółcześnia zadania edukacyjne i wychowawcze w szkołach.
• Ustawa o zmianie ustawy o finansowym wspieraniu produkcji audiowizualnej oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) ma na celu uproszczenie procedur i zwalczanie negatywnych zjawisk w dziedzinie produkcji audiowizualnej. Proponowane rozwiązania w szczególności polegają na wprowadzeniu: nowych okresów rozliczeniowych dla wniosków o wsparcie finansowe i nowego terminu na składanie takich wniosków, możliwości ustanawiania zabezpieczenia na środkach zdeponowanych na kontach powierniczych w bankach jako zachęty, zmian dotyczących raportowania przez podmioty prowadzące kina, a także zmian dotyczących przekazywania kopii filmu do Filmoteki Narodowej.
• Ustawa o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami (projekt prezydencki, rządowy oraz poselski) systemowo reguluje usługi asystencji osobistej jako obligatoryjny i powszechnie dostępny, w wybranej przez osobę z niepełnosprawnością formie, instrument wsparcia w codziennym funkcjonowaniu m.in. przemieszczaniu się, prowadzeniu domu, załatwianiu spraw urzędowych, a także w pracy, nauce i kontaktach społecznych.
• Ustawa o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne (projekt rządowy) uchyla obowiązujący od 2012 r. całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych; umożliwia reklamowanie usług świadczonych przez farmaceutów, takich jak opieka farmaceutyczna, szczepienia, przeglądy lekowe czy podstawowe badania diagnostyczne; podwyższenie wysokości kary za prowadzenie reklamy niezgodnej z przepisami z 50 tys. zł do 100 tys. zł.
• Ustawa o zmianie ustawy o działaniach antyterrorystycznych (projekt rządowy) wprowadza uniwersalne regulacje dla dużych wydarzeń państwowych i międzynarodowych, aby nie tworzyć każdorazowo specustaw (specjalnych rozwiązań prawnych) dla zabezpieczania takich wydarzeń. Przewiduje m.in. formalne nadanie wydarzeniu statusu specjalnego i uprawnienia dla odpowiednich służb (szczególnie policji) do przetwarzania danych osobowych uczestników i współorganizatorów.

Ustawy przyjęte przez Senat bez poprawek:

• Ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) zaostrza przepisy dotyczące bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych.
• Ustawa o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o grach hazardowych (projekt rządowy) podnosi poziom dofinansowania wynagrodzeń dla twórców i wydawców za wypożyczanie książek w bibliotekach z 5% do 10% wartości zakupów bibliotecznych.
• Ustawa o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (projekt rządowy) ma na celu umorzenie z mocy prawa należności z tytułu nieopłaconych składek powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. Rozwiązanie to zmierza do definitywnego i jednoznacznego zakończenia obowiązku prowadzenia egzekucji w odniesieniu do często trwale niemożliwych do wyegzekwowania należności, których dochodzenie w obecnym stanie prawnym jest formalnie wymagane, lecz praktycznie nieefektywne. Przepisy ustawy mają charakter deregulacyjny.
• Ustawa o ratyfikacji Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o partnerstwie w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności, podpisanego w Londynie dnia 27 maja 2026 r. (projekt rządowy) przewiduje intensyfikację polsko-brytyjskiej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności.
• Ustawa o ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali, sporządzonej w Lille dnia 26 marca 2026 r. (projekt rządowy) reguluje zagadnienia związane z koprodukcją międzynarodową seriali, w tym wsparcie finansowe ze strony partnerów zagranicznych oraz zwiększenie szansy na dystrybucję.
• Ustawa o ratyfikacji Międzynarodowej konwencji z Hongkongu o bezpiecznym i ekologicznie racjonalnym recyklingu statków, sporządzonej w Hongkongu dnia 15 maja 2009 r. (projekt rządowy) zobowiązuje państwa-strony do pełnego wykonywania postanowień konwencji w celu zapobiegania, ograniczania, minimalizowania oraz, w miarę możliwości, eliminowania wypadków, obrażeń i innych negatywnych skutków dla zdrowia ludzi i środowiska związanych z recyklingiem statków.

24 września 2026 r. zakończyło się 65. dwudniowe posiedzenie Senatu. Izba przyjęła 16 ustaw bez poprawek, a do 2 wprowadziła zmiany.

Ustawy przyjęte z poprawkami:

• ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (projekt rządowy) nowelizuje obowiązujące przepisy ustawy o VAT w związku ze zmianami przepisów unijnych dotyczących zniesienia zwolnienia z należności celnych przesyłek o wartości do 150 euro. Senatorowie wprowadzili 3 poprawki legislacyjne i porządkujące.
• Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) ma na celu zmniejszenie formalizmu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i dostosowanie regulacji Kodeksu spółek handlowych do standardów cyfrowych. Nowe przepisy ograniczają wymogi dotyczące papierowych dokumentów i podpisów, umożliwiając częstsze korzystanie z formy elektronicznej, np. e-maila lub skanu dokumentu. Senatorowie wprowadzili 1 poprawkę ujednolicającą brzmienie analogicznych przepisów.

Ustawy przyjęte bez poprawek:

• ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją XXVI Światowego Jamboree Skautowego w Rzeczypospolitej Polskiej w 2027 r. (projekt rządowy) reguluje współpracę administracji i służb odpowiedzialnych za przygotowanie XXVI Światowego Jamboree Skautowego. Wydarzenie odbędzie się w dniach 29 lipca-9 sierpnia 2027 r. na Wyspie Sobieszewskiej w Gdańsku. Organizatorem jest Związek Harcerstwa Polskiego we współpracy ze Światową Organizacją Ruchu Skautowego.
• Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy (projekt senacki) wprowadza zmiany w zasadach przeprowadzania głosowania i ustalania wyników wyborów, doprecyzowuje kompetencje organów wyborczych oraz modyfikuje przepisy dotyczące organizacji i przebiegu referendów lokalnych.
• Ustawa o organach właściwych i postępowaniach w sprawach reklamy politycznej oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków w tych sprawach (projekt senacki) wprowadza przepisy służące stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/900 z 13 marca 2024 r. W myśl ustawy organem wiodącym, któremu powierzone zostaną zadania w zakresie stosowania przepisów tego rozporządzenia oraz nadzór nad jego stosowaniem, będzie Państwowa Komisja Wyborcza, a pozostałymi organami będą: prezes UKE, KRRiT, prezes UOKiK oraz prezes UODO.
• Ustawa o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (projekt rządowy) określa zasady i tryb wykonywania przez Polskę orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w tym sposób koordynacji współdziałania podmiotów publicznych w celu wykonania orzeczeń Trybunału.
• Ustawa o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (projekt rządowy) ma na celu wzmocnienie ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, w szczególności w kontekście transformacji ekologicznej i rosnącej liczby przekazów marketingowych odnoszących się do aspektów środowiskowych (tzw. pseudoekologicznego marketingu, greenwashingu). Ponadto ustawa ma poprawić sytuację konsumentów pod względem przejrzystych i rzetelnych informacji umożliwiających podejmowanie świadomych decyzji zakupowych.
• Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026 (projekt rządowy) przewiduje możliwość przekazania dodatkowych środków z budżetu państwa na zwiększenie dotacji do Funduszu emerytalno-rentowego, co ma zapewnić finansowanie świadczeń wypłacanych z tego Funduszu.
• Ustawa o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca 2026 r. do marca 2027 r. ze zbycia paliw ciekłych (projekt rządowy) wprowadza nową, epizodyczną daninę publiczną – podatek od nadzwyczajnych zysków (tzw. windfall tax). Będzie ona skierowana do przedsiębiorców będących producentami lub dokonujących z obrotu zagranicą niektórymi paliwami ciekłymi.
• Ustawa o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (rządowy i poselskie projekty) przewiduje podwyższenie z 1 tys. zł do 3 tys. zł limitu zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy sprzedaży rzeczy ruchomych. Chodzi np. o odsprzedawane przez osoby prywatne meble, telefony, komputery czy sprzęt AGD. Nowe przepisy wprowadzają także zmiany dotyczące opłaty miejscowej i opłaty uzdrowiskowej.
• Ustawa o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa i suwerenności energetycznej Polski oraz przyspieszenie transformacji energetycznej. Nowe przepisy zwiększają wsparcie dla produkcji biometanu i biogazu, usprawniają realizację inwestycji oraz wprowadzają korzystne zmiany dla prosumentów, czyli osób lub firm, które jednocześnie produkują energię na własne potrzeby i z niej korzystają.
• Ustawa o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (projekt rządowy) ma na celu wprowadzenie rozwiązań usprawniających funkcjonowanie rynku energii przez uregulowanie kluczowych obszarów, w których zidentyfikowano luki lub nieefektywność obowiązujących przepisów. W szczególności projekt wprowadza obowiązek opracowania i stosowania planów działania na wypadek zdarzeń zakłócających działanie systemów informacyjnych związanych z centralnym systemem informacji rynku energii (CSIRE) oraz doprecyzowuje zasady prowadzenia rozliczeń w sytuacjach niedostępności CSIRE oraz systemów współpracujących z przyczyn innych niż awaria tych systemów, wprowadzając mechanizmy zapewniające ciągłość procesów rynkowych.
• Ustawa o zmianie ustawy – Prawo wodne (projekt rządowy) dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej dotyczących jakości wód w kąpieliskach. Zmiany dotyczą dookreślenia pojęcia dużej liczby kąpiących się, mającej znaczenie przy wyznaczeniu kąpielisk oraz klasyfikacji jakości wody. Wprowadza przepisy mające na celu usprawnienie współpracy pomiędzy upoważnionymi podmiotami przy określaniu klasyfikacji jakości wody w kąpieliskach i wymiany informacji pomiędzy tymi podmiotami, co pozwoli na szybsze wykrywanie źródeł zanieczyszczeń i skuteczniejsze podejmowanie działań.
• Ustawa o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (projekt rządowy) ma na celu ułatwienie komunikacji między pracodawcą, zakładową organizacją związkową oraz radą pracowników. Zamiast obowiązkowego obiegu dokumentów w formie papierowej możliwe będzie korzystanie również z formy elektronicznej lub dokumentowej (np. PDF), o ile strony wyrażą na to zgodę.

KOMISJA WSPÓLNA RZĄDU I SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

16 października 2026 r. obradował Zespół ds. energii, klimatu i środowiska KWRiST. W trakcie posiedzenia omówiono m.in.: projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawy o odpadach (UD400), którego celem jest przeniesienie do ustawy regulacji dotyczących podziemnego składowania odpadów, zapewnienie ciągłości prawnej oraz ujednolicenie zasad monitoringu składowisk. Strona samorządowa zgłosiła szereg uwag odnoszących się m.in. do dopuszczenia odpadów niebezpiecznych, właściwości organów nadzorczych, obowiązków badawczych oraz przepisów przejściowych. Ustalono, że projekt wymaga dalszej analizy i zostanie skierowany pod obrady Komisji Wspólnej bez wiążącej opinii Zespołu. Przedmiotem szerokiej dyskusji był również projekt nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (UD252). Przedstawiono rozwiązania dotyczące funkcjonowania PSZOK, kompostowania bioodpadów, zasad selektywnej zbiórki, sprawozdawczości oraz recyklingu. Samorządy wskazywały na brak pełnej oceny skutków finansowych dla gmin, niewystarczające rozwiązania związane z konsekwencjami wyroku NSA dotyczącego opłat odpadowych oraz nierozwiązany problem niepełnych danych o wytwórcach odpadów. Uzgodniono organizację dodatkowego spotkania roboczego 3 listopada. Omówiono także postęp prac nad Obszarami Przyspieszonego Rozwoju OZE, możliwość członkostwa powiatów w spółdzielniach energetycznych, postulaty dotyczące wydłużenia obowiązywania programów ochrony powietrza do końca 2028 r. oraz stan prac nad reformą decyzji środowiskowych. Strona rządowa zobowiązała się do przekazania dodatkowych wyjaśnień i informacji w odniesieniu do zgłoszonych zagadnień.

23 września 2026 r. obradował na posiedzeniu online Zespół ds. administracji publicznej i bezpieczeństwa obywateli KWRiST. W trakcie posiedzenia omówiono m.in. projekt ustawy o zmianie ustaw samorządowych oraz niektórych innych ustaw (UD309), który po uwzględnieniu zmian wynikających z dotychczasowych uzgodnień międzyresortowych, a także postulatów organizacji społecznych dotyczących dostępu mieszkańców do prac komisji i terminów rozstrzygnięć nadzorczych, został pozytywnie zaopiniowany przez Zespół. Dyskutowano również nad projektem rozporządzenia w sprawie służby w obronie cywilnej i ewidencji obrony cywilnej. Strona samorządowa krytycznie oceniła propozycję przeniesienia na JST obowiązku doręczania wezwań do służby w obronie cywilnej, zwracając uwagę na brak odpowiedniej podstawy ustawowej, kwestie finansowania nowych zadań oraz potrzebę szerszego wykorzystania narzędzi teleinformatycznych. Unia Metropolii Polskich podniosła dodatkowo problem statusu straży gminnych i miejskich w kontekście przydziałów mobilizacyjnych. Wobec licznych wątpliwości opiniowanie projektu odroczono. Kolejnym omawianym tematem był projekt nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych dotyczący wyboru ławników. Strona samorządowa zwróciła uwagę na brak odpowiedzi na pytania dotyczące finansowania oraz organizacji nowych obowiązków, co również skutkowało odroczeniem opiniowania projektu i zapowiedzią dalszych prac roboczych. W sprawach różnych omówiono postulowaną przez samorządy aktualizację stawek opłaty skarbowej za czynności realizowane przez urzędy stanu cywilnego, kwestie związane z realizacją programu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz problematykę transkrypcji zagranicznych aktów stanu cywilnego dotyczących par jednopłciowych. Dyskusja koncentrowała się na skutkach prawnych transkrypcji, braku jednolitych wytycznych dla kierowników USC, funkcjonowaniu systemów teleinformatycznych oraz konieczności wyjaśnienia szeregu wątpliwości interpretacyjnych zgłaszanych przez stronę samorządową.

23 września 2026 r. obradował (online) Zespół ds. ochrony zdrowia i polityki społecznej KWRiST. W trakcie spotkania omówiono m.in. kwestie finansowania programów pilotażowych w centrach zdrowia psychicznego oraz leczenia traumy. Poinformowano o planowanej waloryzacji stawek ryczałtowych, która obejmie wszystkie świadczenia realizowane do zakończenia pilotażu, a strona samorządowa pozytywnie zaopiniowała projekt rozporządzenia, podkreślając konieczność szybkiego zakończenia procedury legislacyjnej. Dyskutowano także o problemie finansowania dyżurów aptek w powiatach obwarzankowych. Strona samorządowa wskazała na niejednolite interpretacje przepisów i brak podstaw do obciążania tych powiatów kosztami dyżurów, natomiast resort zdrowia wyjaśnił, że wcześniejsze stanowisko nie miało charakteru wiążącej interpretacji. Istotną część obrad poświęcono prezentacji pakietu ustaw mających reformować system ochrony zdrowia. Samorządy pozytywnie oceniły gotowość do dalszego dialogu, jednocześnie wskazując, że projekty nie rozwiązują kluczowych problemów związanych z finansowaniem szpitali, skutkami wzrostu wynagrodzeń oraz brakiem skutecznych mechanizmów restrukturyzacyjnych. Negatywną opinię wydano wobec projektu rozporządzenia dotyczącego ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, krytykując nowe wskaźniki jakości oraz wątpliwości prawne związane z gromadzeniem danych ekonomicznych. Pozytywnie zaopiniowano natomiast projekt zmian w systemie informacji w ochronie zdrowia, zwracając uwagę na potrzebę ograniczenia obowiązków sprawozdawczych. Zespół pozytywnie ocenił również kryteria podziału rezerwy dla JST w obszarze pomocy społecznej i pieczy zastępczej, projekty dotyczące żłobków i klubów dziecięcych, program bonusu senioralnego oraz dokumenty regionalne z zakresu ekonomii społecznej, przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu i rozwoju usług społecznych. Ustalono kontynuację prac nad reformą ochrony zdrowia, usprawnienie systemów sprawozdawczych oraz dalsze działania informacyjne i konsultacyjne z udziałem strony samorządowej.