Przeterminowane leki to problem systemowy – Lekomaty mają go rozwiązać
ENERGIA I KLIMAT - SAS 4 / 2026
Przeterminowane leki od lat pozostają jednym z najbardziej problematycznych odpadów powstających w gospodarstwach domowych. Choć nie wolno wyrzucać ich do odpadów zmieszanych ani wylewać do kanalizacji, w praktyce system ich zbiórki jest rozproszony i trudno dostępny. Odpowiedzią na ten problem są Lekomaty – bezpłatne, samoobsługowe punkty zbiórki przeterminowanych leków oraz wybranych pozostałości po domowym leczeniu, takich jak igły, strzykawki czy wstrzykiwacze insulinowe.
Problem większy, niż się wydaje
W Polsce miliony osób pozostają pod stałym leczeniem chorób przewlekłych, a każdego roku realizowanych jest ponad miliard recept. Część leków nie zostaje wykorzystana – z powodu zmiany terapii, zakończenia leczenia lub upływu terminu ważności. W efekcie zalegają one w domowych apteczkach, a następnie często trafiają do odpadów komunalnych lub kanalizacji. Szacuje się, że blisko 70% Polaków pozbywa się przeterminowanych leków w sposób niezgodny z przepisami.
Dostępność wciąż jest wyzwaniem
Choć gminy mają obowiązek zapewnienia mieszkańcom możliwości oddania przeterminowanych leków, w praktyce zbiórka odbywa się głównie w wybranych aptekach i PSZOK-ach. Oznacza to ograniczoną liczbę punktów, konieczność dojazdu oraz dostosowania się do godzin ich funkcjonowania. W rezultacie wiele odpadów farmaceutycznych nigdy nie trafia do bezpiecznego unieszkodliwienia. Problem dotyczy nie tylko leków. W domach pacjentów przewlekle chorych pozostają również zużyte igły, strzykawki, lancety, wstrzykiwacze insulinowe czy inne odpady związane z domowym leczeniem, które również wymagają właściwego zagospodarowania.
Lekomaty – nowe rozwiązanie
Lekomaty powstały właśnie po to, aby ułatwić mieszkańcom bezpieczne pozbywanie się tego rodzaju odpadów. To urządzenia dostępne przez całą dobę, zlokalizowane w łatwo dostępnych miejscach. Umożliwią szybkie i wygodne oddanie przeterminowanych leków oraz wybranych odpadów powstających w trakcie domowego leczenia, które następnie zostaną przekazane do specjalistycznego unieszkodliwienia. Rozwój takiej infrastruktury to odpowiedź na realne potrzeby społeczeństwa. Wraz ze starzeniem się populacji oraz wzrostem liczby osób leczonych przewlekle ilość odpadów związanych z domową terapią będzie systematycznie rosła. Dlatego obok edukacji i przepisów potrzebne są rozwiązania, które ułatwią mieszkańcom właściwe postępowanie z tymi odpadami.
