Modernizacja energetyczna
bez powiększania długu publicznego?
Tak, ale tylko z dotacją i wsparciem doradcy!
ENERGIA I KLIMAT - SAS 3 / 2026
Szanowni Wójtowie, Burmistrzowie,
Prezydenci i Skarbnicy!
Jak wszyscy dobrze wiemy budżety samorządów nie są nieograniczone, a koszty utrzymania infrastruktury, w tym przestarzałych budynków publicznych stale rosną. Szukanie wolnych środków na ogromne inwestycje termomodernizacyjne staje się coraz większym wyzwaniem. Odpowiedzią na ten problem jest modernizacja energetyczna w modelu EPC (Energy Performance Contract) we współpracy z firmami z branży ESCO. Poniżej otwarcie wyjaśniamy, na czym polega ta formuła i jak ją zrealizować skutecznie.
ZA I PRZECIW W MODELU EPC/ESCO
Model EPC to formuła, w której specjalistyczna firma (ESCO) finansuje nakłady inwestycyjne w całości lub w części z oszczędności w zużyciu energii, które udaje się uzyskać po modernizacji.
- ZA: ESCO bierze na siebie główne obowiązki – przejmuje ryzyka budowy oraz udziela Gwarantowanych Oszczędności Energii (GOE). Co najważniejsze dla każdego skarbnika: przy właściwym podziale ryzyk, zobowiązania z tytułu umowy EPC nie powiększają długu publicznego JST. Co więcej, na samym etapie inwestycyjnym (podczas budowy) gmina nie wydaje ani złotówki. Umowa jest też bardziej elastyczna niż tradycyjne Partnerstwo Publiczno-Prywatne (PPP), ponieważ nie wymaga obowiązkowej zgody Ministra Finansów.
- PRZECIW: Cały proces jest wymagający pod kątem prawnym, finansowym i technicznym. Samodzielne przygotowanie dokumentacji przetargowej i technicznej przez urzędników, bez specjalistycznego wsparcia, wiąże się z poważnym ryzykiem błędów, które mogą skutkować wieloletnimi sporami z wykonawcą.
DOTACJA KLUCZEM DO SUKCESU
Dotacja z NFOŚiGW to często „być albo nie być” projektu. Bądźmy szczerzy – same zaoszczędzone gigadżule energii nie sfinansują głębokiej termomodernizacji szkoły czy szpitala. Całkowity koszt projektu (inwestycja, koszty finansowania oraz koszt usługi zarządzania energią) pokrywany jest z oszczędności wynikających z niższych wydatków na energię, wkładu JST oraz – co jest tutaj absolutnym fundamentem – z dotacji. Aby projekt miał ekonomiczny sens, niezbędne jest skorzystanie z programów wsparcia NFOŚiGW dla budynków publicznych w modelu EPC. Matematyka jest nieubłagana: w dobrze przygotowanym projekcie (duży potencjał oszczędności) możemy uzyskać np. 50% z Gwarantowanych Oszczędności Energii oraz 49% z dotacji. W scenariuszu pesymistycznym (mały potencjał) zyski z oszczędności pokrywają tylko 30% inwestycji, dotacja 49%, a gmina musi dołożyć z własnej kieszeni ponad 20%. Bez dotacji taki model często nie byłby możliwy do wdrożenia.
WSPARCIE FACYLITATORA PO STRONIE PODMIOTU PUBLICZNEGO
Dlaczego potrzebny jest profesjonalny zespół doradczy? Gdy inwestycja jest gotowa, JST otrzymuje dotację i przekazuje ją wykonawcy ESCO. Przez kolejne lata trwania umowy (średnio 8–15 lat) samorząd ratalnie spłaca różnicę między kosztem inwestycji a dotacją, płacąc również za usługę zarządzania energią. Aby to wszystko funkcjonowało sprawnie, procedury muszą być bezbłędnie przygotowane w oparciu o zaktualizowane „Wytyczne do umów o poprawę efektywności energetycznej (EPC)” Ministerstwa Klimatu i Środowiska (2023 r.).
Dlatego istotnym elementem procesu jest wsparcie Facylitatora EPC – wyspecjalizowanego zespołu doradczego, który wspiera JST na poszczególnych etapach przygotowania i realizacji przedsięwzięcia, pomagając zadbać o właściwe zabezpieczenie interesów gminy. Rola doradcy jest bardzo prosta: Facylitator sprawnie doprowadza do zawarcia przez podmiot publiczny umowy o poprawę efektywności energetycznej (EPC) z firmą ESCO.
Zróbmy wspólnie pierwszy krok ku nowoczesnym, tanim w utrzymaniu budynkom publicznym. Zapraszamy do zapoznania się z potężną dawką wiedzy i narzędziami na naszej stronie: www.facylitatorepc.pl.
A w drodze do urzędu polecamy odsłuchanie naszego merytorycznego podcastu:„Modernizacja budynków publicznych z gwarancją oszczędności”
mgr inż. Marek Tobiacelli
Kierownik Zespołu Rozwoju Produktów ESCO/EnPC
Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.
Posłuchaj na:
https://www.youtube.com/wath?v=KHAkDpH6244
